Xây dựng khả năng ứng phó biến đổi khí hậu cho cộng đồng

Chủ nhật - 14/06/2020 21:54
Biến đổi khí hậu (BĐKH) đã và đang gây tác động mạnh mẽ đến các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam.
Xây dựng khả năng ứng phó biến đổi khí hậu cho cộng đồng

Biến đổi khí hậu (BĐKH) đã và đang gây tác động mạnh mẽ đến các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Xác định bảo vệ môi trường, ứng phó và thích nghi với BĐKH là vấn đề có ý nghĩa sống còn, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách về vấn đề này.

 

Mới đây, Hội Chữ thập đỏ tỉnh phối hợp với Tổ chức Di cư quốc tế (viết tắt là IOM) tổ chức hội thảo tham vấn đánh giá tình trạng dễ bị tổn thương do BĐKH và xuống cấp môi trường cũng không ngoài mục đích tìm giải pháp can thiệp hỗ trợ cho cộng đồng ứng phó với BĐKH và xuống cấp của môi trường. Tại đây, các đại biểu đưa ra nhiều ý kiến, giải pháp thiết thực xung quanh vấn đề này.

 

BĐKH ảnh hưởng rất lớn đến đời sống

 

Thiên tai và các hiện tượng khí hậu cực đoan khác đang gia tăng ở hầu hết các quốc gia trên thế giới, trong đó Việt Nam là một trong những quốc gia dễ bị tổn thương và ảnh hưởng nhiều bởi BĐKH. Theo ông Michael Ferguson, cán bộ của IOM: “BĐKH ảnh hưởng rất lớn đến đời sống con người. BĐKH khiến mực nước biển dâng, nhiệt độ tăng hay những thay đổi bất ngờ như bão, lụt, tác động nghiêm trọng đến sản xuất, đời sống và môi trường trên phạm vi toàn thế giới. Hàng năm, trên thế giới có hàng triệu người bị ảnh hưởng bởi BĐKH và xuống cấp môi trường. Trong bối cảnh BĐKH ngày càng diễn biến phức tạp thì người nghèo thuộc nhóm bị tác động nặng nề hơn, trong đó phụ nữ thuộc nhóm đối tượng rất dễ bị tổn thương. Đối với một số người, việc di cư là biện pháp duy nhất để giải quyết vấn đề này. Hội thảo lần này là một trong những hoạt động của dự án “Xây dựng khả năng ứng phó cho cộng đồng bị ảnh hưởng bởi khí hậu và môi trường tại tỉnh Phú Yên” do IOM hỗ trợ Phú Yên nhằm giúp cho các ban, ngành, đoàn thể địa phương hiểu rõ hơn tác động của BĐKH đến vấn đề người dân di cư tại các địa phương hiện nay từ góc độ giới. Từ đó, đề ra giải pháp hỗ trợ can thiệp tích cực cho cộng đồng.

 

Đánh giá về tình trạng dễ bị tổn thương do BĐKH và xuống cấp môi trường ở Phú Yên, ông Trương Quốc Cần, chuyên gia tư vấn dự án cho biết: Theo kết quả khảo sát 600 hộ dân ngẫu nhiên ở 10 xã, phường thuộc 5 huyện, thị: Phú Hòa, Sơn Hòa, Tuy An, Đồng Xuân và Đông Hòa thì trên 90% người dân di cư đi làm để tăng thu nhập cho gia đình, còn tác động của BĐKH chưa phải là yếu tố tác động trực tiếp đến việc di cư của người dân. Tuy nhiên, thiên tai, thời tiết khắc nghiệt làm cho cuộc sống cũng như sinh kế của người dân gặp nhiều khó khăn. Điều này tạo ra các yếu tố thúc đẩy mạnh mẽ hơn đối với việc người dân đi làm ăn xa. Các biện pháp thích ứng đã được hỗ trợ bởi một số chương trình của Chính phủ cũng như địa phương, nhưng vẫn còn một số thách thức như: Người dân bị hạn chế về kiến thức, về đất đai, tài nguyên thiên nhiên và kỹ thuật, thiếu vốn, thu nhập hạn chế; định kiến giới và định kiến xã hội về vấn đề di cư; vấn đề di cư theo mùa vụ chưa được quan tâm đầy đủ; rất ít các khóa đào tạo về các chủ đề liên quan về giới tính, BĐKH…

 

Người dân ở xã Ea Chà Rang (huyện Sơn Hòa) vét nước ở trong suối về sử dụng. Ảnh: TRUNG HIẾU

 

Tích cực triển khai các giải pháp

 

Phú Yên là tỉnh ven biển đang chịu ảnh hưởng của BĐKH. Các đợt nắng nóng, mưa bão, lũ lụt thiên tai, hạn hán tác động tiêu cực đến sinh kế, sức khỏe người dân. Các tác động tiêu cực của thời tiết khắc nghiệt và thiên tai khiến vấn đề sinh kế của người dân ở các địa phương bị ảnh hưởng. Điều này thúc đẩy người dân ở các vùng nông thôn nói chung và phụ nữ nói riêng đi làm ăn xa sau vụ mùa. Để hạn chế tình trạng này, theo bà Thái Thị Thanh Thủy, Chủ tịch Hội LHPN TX Đông Hòa, các ngành chức năng cần tổ chức các lớp tập huấn trang bị kiến thức, kỹ năng sản xuất trồng trọt, chăn nuôi tại địa phương, làm sao để phụ nữ có công ăn việc làm ổn định, đảm bảo cuộc sống gia đình. Bên cạnh đó, các ngành chức năng nên thúc đẩy chuỗi liên kết tiêu thụ nông sản cho hội viên phụ nữ, người dân tại các địa phương, bao tiêu sản phẩm tránh cảnh được mùa mất giá sau khi thu hoạch…

 

Trước những hệ lụy do BĐKH gây ra, ông Trương Đình Khai, Phó Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ mội trường (Sở TN-MT) cho hay: Phú Yên đã ban hành các văn bản chỉ đạo về việc chủ động ứng phó với BĐKH, tăng cường quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh cũng như một số kế hoạch hành động ứng phó BĐKH và đạt một số kết quả nhất định. Tuy nhiên, các hoạt động liên quan đến sinh kế và giảm nhẹ thiên tai vẫn chưa nhiều. Vì vậy, để việc ứng phó với BĐKH tốt hơn trong thời gian tới, tỉnh cần phải có những đánh giá, lồng ghép các yếu tố môi trường, BĐKH trong các quy hoạch, chương trình phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương; đồng thời sớm chủ động phối hợp với các nhà khoa học để xây dựng mô hình sinh kế bền vững cho người dân. Ở khu vực đồng bằng, miền núi, việc chuyển đổi các loại cây trồng cần định hướng phát triển sản xuất nông nghiệp ứng dụng khoa học công nghệ. Thực hiện các chính sách, dự án hỗ trợ phát triển sản xuất cho người dân. Các mô hình nên hướng tới xây dựng sản phẩm chất lượng cao, phù hợp với điều kiện thời tiết. Bên cạnh đó, cần tập trung nâng cao năng lực cảnh báo, dự báo thiên tai, giám sát BĐKH của các cơ quan chuyên môn. Chủ động phòng chống, hạn chế tác động của ngập lụt, xâm nhập mặn do nước biển dâng; áp dụng các biện pháp cảnh báo, chia sẻ thông tin và lồng ghép các quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội với bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Bên cạnh đó, cần tăng cường liên kết vùng với các tỉnh lân cận trong công tác ứng phó với BĐKH, quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường.

 

* CHỦ TỊCH HỘI CHỮ THẬP ĐỎ TỈNH HUỲNH TẤN TỊNH: Tăng cường khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu cho cộng đồng 

 

Dự án mà IOM hỗ trợ cho Phú Yên từ tháng 4/2019 đến nay là một dự án hết sức nhân văn, ý nghĩa. Trong khuôn khổ dự án, Hội Chữ thập đỏ tỉnh đã phối hợp với IOM tổ chức hội nghị triển khai dự án; tập huấn kỹ năng đánh giá tình trạng dễ bị tổn thương do BĐKH và suy thoái môi trường cho cán bộ các cấp; tổ chức các hội thảo cấp tỉnh, cấp huyện và tiến hành khảo sát người dân để đánh giá tính dễ bị tổn thương với BĐKH và suy thoái môi trường ở các huyện Phú Hòa, Sơn Hòa, Tuy An, Đồng Xuân và TX Đông Hòa.

 

Thời gian tới, Tỉnh hội mong IOM hỗ trợ các hoạt động truyền thông phòng chống thiên tai thích ứng với BĐKH, các chương trình đào tạo việc làm, tư vấn chính sách cho người dân, đặc biệt là người di cư theo mùa tại các địa phương; tổ chức tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ các cấp trong việc ứng phó với BĐKH; hỗ trợ các mô hình sinh kế bền vững cho người dân để tăng cường khả năng ứng phó, chống chịu khi thiên tai xảy ra.

 

* ÔNG MICHAEL FERGUSON: Giải quyết mối liên quan giữa di cư, biến đổi khí hậu và xuống cấp của môi trường 

 

Dự án Xây dựng khả năng ứng phó cho cộng đồng bị ảnh hưởng bởi BĐKH và môi trường tại tỉnh Phú Yên mà IOM triển khai lần này ở Phú Yên có 2 mục tiêu chính. Đó là xem xét mối liên quan giữa di cư với BĐKH và xuống cấp của môi trường; xem xét khả năng về mặt thể chế tại địa phương giải quyết vấn đề này. Đồng thời sau khi có những đánh giá nghiên cứu, dự án sẽ có những hoạt động nâng cao năng lực cho cán bộ các cấp trong việc trợ giúp cho người dân bị ảnh hưởng bởi BĐKH.

 

Sau hội thảo này, chúng tôi sẽ xây dựng bộ tài liệu tập huấn cho cán bộ các cấp để góp phần giải quyết mối liên quan giữa di cư, BĐKH và xuống cấp của môi trường ở địa phương, để có những giải pháp hỗ trợ can thiệp tích cực cho cộng đồng.

 

NGỌC DUNG

Nguồn tin: baophuyen.com.vn

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Mã bảo mật   
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây