Tin tức Phú Yên - Phú Yên Online - Báo Phú Yên

Đầm Ô Loan đang biến dạng

Thứ ba - 05/06/2018 08:12
Đầm Ô Loan (thuộc huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên) được cho là một trong những đầm nước đẹp nhất Việt Nam. Trong đầm có nhiều loài thủy sản đặc hữu. Tuy nhiên, theo thời gian, đầm đang bị xâm hại bởi chính con người.
Sinh hoạt thường ngày của người dân vùng đầm Ô Loan.
Sinh hoạt thường ngày của người dân vùng đầm Ô Loan.

Báo cáo trước ngày 5/6

Nhiều người yêu đầm Ô Loan lấy làm lo ngại trước tình trạng người dân lấn, chiếm đất ven đầm để xây dựng nhà ở và dựng lên các lán trại nuôi tôm.

Từ lâu, người dân trong vùng được thụ hưởng nguồn lợi thiên nhiên từ đầm nước này. Đặc biệt, sinh cảnh của đầm rất phù hợp với sự sinh triển của tôm nước lợ, và cũng còn do nguồn nước liên tục lưu thông. Từ những năm 1995, người dân ở đây bắt đầu dựng bè nuôi tôm trên mặt đầm. Phong trào phát triển, cho đến năm 1998, mặt đầm Ô Loan đã có tới gần 390 ha nuôi tôm. Theo cơ quan chức năng, vào thời điểm đó, trong tổng số diện tích nuôi tôm thì chỉ có  65,7 ha có quyết định cho phép.

Tới nay, sau nhiều lần “chỉnh sửa”, diện tích nuôi tôm không thu hẹp mà còn có xu hướng mở rộng hơn. 

Trước thực tế đầm Ô Loan đang bị xâm lấn, việc nuôi tôm quá ồ ạt khiến cho sinh cảnh bị thay đổi theo hướng xấu, UBND tỉnh Phú Yên đã phải can thiệp. Trong đó, giao tổ công tác liên ngành kiểm tra công tác quản lý và quy hoạch phát triển bền vững đầm Ô Loan; nghiên cứu đề nghị của UBND huyện Tuy An, tổng hợp báo cáo đề xuất UBND tỉnh xem xét, trước ngày 5/6/2018.

Dư luận cho rằng, đó là việc làm cần thiết nhưng muộn của chính quyền. Vì rằng việc lấn chiếm và phát triển mạnh diện tích nuôi tôm tại đây không phải mới diễn ra, cũng không phải mới được cảnh báo. Mà việc đó đã có từ nhiều năm trước.

Cuộc chiến dai dẳng

Vào thời điểm tháng 10/2011, đã xuất hiện nhiều ý kiến lo ngại về đầm Ô Loan bị khái thác quá mức.

Đầm Ô Loan được xếp hạng danh thắng quốc gia, nên việc bảo vệ nó là cần thiết và bắt buộc theo quy định của Nhà nước. Tuy nhiên, do nạn xây nhà trái phép, đắp hồ nuôi trồng thủy sản trong đầm đã khiến môi trường bị ô nhiễm.

Trước đó, vào năm 1996, Sở Văn hóa và Thông tin tỉnh Phú Yên đã lập bản đồ vị trí khoanh vùng và quy định bảo vệ diện tích đầm Ô Loan; đồng thời, UBND huyện Tuy An thông báo đình chỉ việc giao quyền sử dụng đất mặt nước đầm Ô Loan vào mục đích nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, chính quyền cơ sở cũng như không ít người thuộc 5 xã quanh đầm là An Cư, An Hiệp, An Hòa, An Hải và An Ninh Đông không tuân thủ đúng mức. 

Thống kê cho thấy, trước năm 1997 là mốc thời điểm sau khi đầm Ô Loan vừa được Bộ VHTTDL công nhận là Di tích danh lam thắng cảnh quốc gia, trong đầm đã có 656 hồ nuôi trồng thủy sản với diện tích gần 325 ha, chiếm 1/4 diện tích mặt đầm. Trong số đó, chỉ có 66 ha được UBND huyện cấp quyết định giao đất mặt nước; còn lại đều lấn chiếm trái phép. Nhưng chính quyền huyện vẫn không có biện pháp xử lý rốt ráo. Từ đó có thêm hơn 80 trường hợp xây hồ nuôi trồng thủy sản với diện tích vi phạm hơn 16 ha.

Vào thời điểm đó, quanh đầm xuất hiện nhiều nhà ở, hầu hết được coi là trái phép. Người dân dựng nhà để nuôi tôm là chính, trong khi thức ăn thừa và các hóa chất nuôi tôm thải ra bên ngoài thường mang theo mầm bệnh gây lây lan rất nhanh. Cùng đó, chất thải từ sinh hoạt, chăn nuôi gia súc, gia cầm của hàng nghìn hộ dân sống chung quanh đầm vô tư xả vào đầm. Cơ quan chức năng tính rằng, nguồn lợi thiên nhiên trong đầm giảm sút không dưới 50%.

Cho tới khoảng thời gian giữa năm 2017, dư luận lại một lần nữa lên tiếng về ô nhiễm môi trường đầm Ô Loan. Theo báo cáo của UBND huyện Tuy An, vào thời điểm đó có 577 hộ nuôi tôm trên diện tích 388 hecta mặt nước, trong đó chỉ 77 hecta có quyết định giao mặt nước cho các hộ nuôi, diện tích còn lại 311 hecta do người dân tự đắp đìa nuôi tôm trái phép. Ngoài ra, còn có 238 trường hợp người dân lấn chiếm mặt nước ven đầm để nuôi các loài thủy sản và xây dựng nhà ở với diện tích gần 31.800 m2, tập trung ở 3 xã có người dân sống ven đầm là An Hiệp, An Cư và An Hòa.

Nhắc lại để thấy, việc lấn chiếm, phát triển ồ ạt nuôi tôm gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, xâm hại Di tích danh thắng quốc gia ở đây là cả một quá trình dài, lúc “nóng” lúc “lạnh” nhưng chưa bao giờ được giải quyết triệt để. Trách nhiệm thuộc về chính quyền, từ cấp xã cho tới cấp huyện, cấp tỉnh.

Lần cảnh báo mới nhất này cho thấy mức độ xâm hại đã trở nên nghiêm trọng. Vì vậy, rất cần được các cấp chính quyền tỉnh Phú Yên giải quyết một cách triệt để. Sinh kế của người dân trong vùng phải được tính đến, nhưng việc bảo vệ một đầm nước thuộc hạng đẹp nhất đất nước, cũng là bảo vệ danh thắng quốc gia là không thể coi thường.

Nhiều chuyên gia môi trường cảnh báo: Nếu không có biện pháp kiên quyết ngay từ bây giờ thì nguồn lợi thủy sản tự nhiên trong đầm Ô Loan sẽ suy kiệt; đồng thời ô nhiễm môi trường càng tăng cao. Sự phát triển thiếu bền vững đó cũng chính là hành vi “tạm ứng trước tương lai”.

Ô Loan là một đầm nước lợ ven QL1A, dưới chân đèo Quán Cau, thuộc huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên. Đầm rộng hơn 17.5 km² với độ sâu trung bình 1,4 mét; mùa mưa có thể sâu tới 3 mét. Bao bọc quanh đầm là núi Đồng Cháy, núi Cẩm và cồn An Hải. Đầm có nhiều loại hản sản quý như cá mú, sò huyết, ghẹ...

Truyền thuyết kể rằng: Ngày xưa, có nàng tiên xinh đẹp tên Loan. Ngày nọ nàng Loan mượn con chim Ô thước bay xuống trần gian dạo chơi khắp nơi. Khi ngang qua Tuy An, chim không còn đủ sức để bay, nên hạ cánh xuống dãy núi Từ Bi. Vì chuyện đó, người đời đã mượn tên chim Ô thước ghép chung với tên nàng, thành “Ô Loan” để đặt tên cho đầm.

Tác giả bài viết: Nguyễn Thanh Đức

Nguồn tin: daidoanket.vn

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Mã bảo mật   
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây